Gewone roofvlieg (Tolmerus atricapillus) is een vliegensoort uit de familie van de roofvliegen (Asilidae).

De gewone roofvlieg is wellicht één van de meest voorkomende roofvliegen in ons land. Hij wordt zo'n 14 tot 18 millimeter lang. De gewone roofvlieg wordt heel vaak gezien rondzeulend met een prooi. Hij is een langzame eter, vandaar. De witte larven leven in de grond, waar ze jagen op andere insectenlarven, wormpjes en dergelijke. De larve overwintert.
Met hun korte sterke zuigsnuit (proboscis) steken zij hun prooi en spuiten neurotoxische en proteolytische enzymen naar binnen die hun prooi verlammen en hun ingewanden doen verteren. De roofvlieg zuigt vervolgens de vloeibaar geworden inhoud van zijn slachtoffer door de zuigsnuit naar binnen. De larven leven onder het schors van dode bomen en in verrot hout in bossen en langs de oevers van rivieren en beken. Net als de volwassen dieren leven zij van andere insecten en insectenlarven. Vaak verorberen de vrouwtjes de mannetjes na of tijdens de paring.